Depremden Sonra Dünya Türkiye’yi Konuşuyor

Kahramanmaraş merkezli 2023 depremleri, yalnızca yıkımı değil, Türk halkının dayanışma ve merhametini de gözler önüne serdi. İnsanlar enkazdan sadece yakınlarını değil, kedileri de kurtarmak için mücadele etti. Harvardlı tıbbi antropolog Gideon Lasco, Türkiye’de kedilere gösterilen bu sevgi ve bağlılığın nedenlerini inceledi ve bu özel bağı tüm dünyaya duyurdu. Lasco’nun kaleme aldığı yazı, Türk halkının “sessiz dostları” ile kurduğu eşsiz ilişkinin derinliğini bir kez daha ortaya koyuyor.

 

TÜRKİYE’NİN KEDİLERE OLAN BAĞLILIĞI

Antropolog, “Kediler Türkiye’nin her yerinde. İstanbul’da, kediler yalnızca sokaklarda değil, kafelerde, restoranlarda, otellerde ve barlarda da hoş karşılanıyor. Bu yakınlık, bir antropolog olarak beni büyülüyor,” ifadelerini kullandı. Lasco’ya göre, Türkiye’de kedilere duyulan bu sevginin kökeninde İslamiyet’in etkisi büyük.

 

 

“İslam Peygamberi Hz. Muhammed’in kedileri sevdiği söylenir. Kedi sevgisi bu geleneğe kadar uzanıyor,” diyen Lasco, kedilerin İslamiyet’te temiz kabul edildiğini ve bu yüzden toplumda köpeklere göre daha fazla benimsenmiş olabileceğini belirtti. İstanbul’da bir camiye kedilerin girişine izin veren bir imamla tanıştığını da aktaran Lasco, “Bir kediyi öldürürsen yedi cami yaptırman gerekir,”

deyişine de makalesinde yer verdi.

 

TARİHSEL PERSPEKTİF: OSMANLI’DAN GÜNÜMÜZE

Tarihçi Ekrem Buğra Ekinci’ye göre, kediler Osmanlı İmparatorluğu döneminde evlerin vazgeçilmez bir parçasıydı. Kediler, kemirgenlerle mücadelede etkin bir rol oynuyordu ve İstanbul’da kedi hastaneleri ve bahçeler kurulmuştu. 16. yüzyıldan kalma belgeler, o dönemde kedilere verilen önemi açıkça gösteriyor.

 

BAĞIMSIZ RUHLARI VE MODERN TOPLUMDAKİ YERİ

Lasco, kedilerin bu denli benimsenmesinin, onların bağımsız ruhlarıyla ilişkili olabileceğini belirtti. Bilim yazarı Michael Gross ise bu durumun insan evrimiyle bağlantılı olduğunu savunuyor. Gross’a göre, köpekler gibi evcilleşme sürecinde kökten değişmeyen kediler, yabani atalarına daha çok benziyor ve bağımsızlıklarını korumayı sürdürüyor.

 

DEPREM BÖLGESİNDE KEDİLER VE İNSANLAR

Lasco, 2023 Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremler sırasında Türk halkının kedilere olan bağlılığını bir kez daha gözler önüne serdiğini ifade etti. Deprem sırasında enkaz altından kedileri kurtarmak için büyük çaba sarf eden insanların hikâyeleri, Lasco’nun makalesinde yer buldu. Bazı kedilerin, kurtarıcılarının yanından ayrılmayı reddetmesi, bu bağın ne kadar güçlü olduğunu bir kez daha gösterdi.

 

AVRUPA’DA KEDİLERE YÖNELİK TARİHSEL YAKLAŞIMLAR

Makalesinde kedilerin Avrupa’daki tarihine de değinen Lasco, Ortaçağ’da kedilerin büyücülükle ilişkilendirildiğini ve bu sebeple öldürüldüğünü anlattı. “Bu durum, Kara Veba gibi salgınların yayılmasını teşvik ederek fare nüfusunun artmasına yol açtı,” ifadelerini kullandı.

 

TÜRKİYE’DEN AYRILSA DA KEDİLER HAFIZASINDA

“Bu yazıyı Doğubayazıt’ta bir kafede, iki kediyle çevriliyken yazdım,” diyen Lasco, Türkiye’de kedilerle insanlar arasındaki büyüleyici bağı unutamayacağını belirtti. “Türkiye’den ayrıldım ama o sessiz kafenin hatırası, Ağrı Dağı’nın tepesindeki kar kadar net bir şekilde aklımda,”

sözleriyle yazısını noktaladı.

Kaynak: Euronews